Relacja z obrad Zjazdu Pracowników Pionów Ochrony Informacji Niejawnych. Bezpieczeństwo informacji w centrum debaty o odporności państwa

Bezpieczeństwo informacji, cyberzagrożenia, sztuczna inteligencja i odporność instytucji na działania hybrydowe – to główne tematy VI Zjazdu Pracowników Pionów Ochrony Informacji Niejawnych, zorganizowanego przez Krajowe Stowarzyszenie Ochrony Informacji Niejawnych (KSOIN) oraz Stowarzyszenie Wspierania Bezpieczeństwa Narodowego (SWBN).

Wydarzenie odbyło się w dniach 26–28 października 2026 r. w Bukowinie Tatrzańskiej, gromadząc ekspertów, przedstawicieli służb, administracji publicznej i środowiska odpowiedzialnego za bezpieczeństwo informacji.

KSOIN o nowych wyzwaniach dla bezpieczeństwa państwa

Tegoroczny Zjazd pokazał, że ochrona informacji niejawnych nie może być dziś rozpatrywana wyłącznie w kontekście dokumentacji, procedur i wymogów prawnych. W obliczu rosnących zagrożeń cybernetycznych, dezinformacji oraz działalności wywiadowczej coraz większego znaczenia nabierają odporność organizacyjna, świadomość zagrożeń i zdolność instytucji do reagowania w sytuacjach kryzysowych.

Obrady otworzył płk rez. Tadeusz Koczkowski, prezes Zarządu KSOIN, witając uczestników VI Zjazdu oraz XVIII Forum Kierowników Jednostek Organizacyjnych i Pełnomocników ds. Ochrony Informacji Niejawnych. W wystąpieniu inauguracyjnym zwrócił uwagę na konieczność podniesienia rangi pionów ochrony informacji w obliczu współczesnych zagrożeń oraz potrzebę systematycznego wzmacniania bezpieczeństwa instytucji i przedsiębiorstw.

– Polska jako państwo przyfrontowe potrzebuje dobrze przygotowanych instytucji i świadomych zagrożeń obywateli. Musimy budować odporność, umieć rozpoznawać zagrożenia i wiedzieć, jak na nie reagować. Ochrona informacji niejawnych jest częścią tego przygotowania – podkreślił Tadeusz Koczkowski, prezes KSOIN.

Ważnym wątkiem spotkania była również potrzeba rozwijania kultury bezpieczeństwa, obejmującej nie tylko osoby bezpośrednio odpowiedzialne za ochronę informacji, lecz także kierownictwo organizacji i wszystkich pracowników mających dostęp do danych.

Cyberbezpieczeństwo i wojna hybrydowa pod lupą ekspertów

– Jesteśmy narażeni już dzisiaj na wiele ataków, po których jeszcze nie w pełni zdajemy sobie sprawę, co nam zagraża i co może nam zagrażać. Nowe technologie służą nam do zabezpieczania informacji, ale najnowsze technologie służą niestety również przeciwnikowi do zdobywania bardzo cennych informacji o naszym zasobie informacyjnym, naszej obronności i bezpieczeństwie kraju – powiedział Tadeusz Koczkowski, prezes KSOIN.

Temat aktualnych zagrożeń dla ochrony informacji niejawnych podjęto podczas sesji otwarcia zatytułowanej „Nowa mapa zagrożeń dla ochrony informacji niejawnych w jednostkach organizacyjnych”. Dyskusję moderował gen. bryg. Paweł Pruszyński, były zastępca szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W panelu uczestniczyli płk Tomasz Borkowski, były funkcjonariusz ABW i UOP oraz doradca komisji ds. służb specjalnych, płk Dariusz Siwek, były dyrektor Delegatury ABW w Opolu, płk Dobrosław Mąka, ekspert ds. analizy zagrożeń i zarządzania ryzykiem, a także ppłk Grzegorz Zbiróg, były oficer ABW.

Rozmowa koncentrowała się na zmieniającym się charakterze zagrożeń, z jakimi mierzą się jednostki organizacyjne, oraz wyzwaniach stojących przed systemem ochrony informacji niejawnych. Wśród istotnych zagadnień znalazły się cyberataki, działalność obcych służb, operacje wpływu oraz zagrożenia dla bezpieczeństwa instytucji i przedsiębiorstw.

Płk Dobrosław Mąka zwracał uwagę na znaczenie analizy zagrożeń i zarządzania ryzykiem w warunkach, w których działania wymierzone w bezpieczeństwo mogą obejmować zarówno sferę informacyjną, jak i fizyczną. Wnioski z sesji wskazują na potrzebę systematycznego rozpoznawania zagrożeń, aktualizowania procedur i przygotowywania organizacji do reagowania na sytuacje kryzysowe.

Sztuczna inteligencja a ochrona informacji

Sztuczna inteligencja i jej wpływ na bezpieczeństwo informacji były jednym z ważnych tematów Zjazdu. Program otworzyło wystąpienie prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych Mirosława Wróblewskiego zatytułowane „Deepfake – cyfrowa iluzja, dlaczego wykorzystanie sztucznej inteligencji może zagrażać bezpieczeństwu”.

Wystąpienie dotyczyło zagrożeń związanych z rozwojem technologii umożliwiających tworzenie przekonujących, lecz fałszywych materiałów cyfrowych. Deepfake’i mogą utrudniać ocenę wiarygodności nagrań, sprzyjać manipulacji i oszustwom, a także stwarzać nowe wyzwania w zakresie ochrony danych osobowych i bezpieczeństwa informacyjnego.

– Ochrona danych osobowych jest ściśle powiązana z systemem ochrony informacji niejawnych oraz bezpieczeństwem państwa – powiedział Mirosław Wróblewski.

Tematykę technologii i zagrożeń cyfrowych rozwinięto podczas sesji „Szpiegostwo XXI wieku – człowiek, technologia czy algorytm?”. Moderatorem był dr hab. Jan Kozak, prof. UE, dyrektor Łukasiewicz – Instytutu Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa w Katowicach. W panelu wzięli udział: płk Jacek Rychlica, przedstawiciel Dowództwa Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni, dr Tamara Rud, dziekan WSSE w Gdańsku i ekspertka ds. cyberbezpieczeństwa oraz cyberwywiadu, dr Anna Nastuła, prawniczka i ekspertka ds. ochrony danych osobowych, dr inż. Jan Derkacz, pracownik naukowo-dydaktyczny AGH w Krakowie, oraz ppłk Robert Michniewicz, były oficer wywiadu i autor książek szpiegowskich.

Dyskusja poświęcona szpiegostwu we współczesnym środowisku informacyjnym pozwoliła zestawić perspektywę technologiczną, prawną i operacyjną. Sam tytuł sesji wskazywał na kluczowe pytanie: jaką rolę w działaniach wywiadowczych odgrywają dziś ludzie, rozwijające się technologie i algorytmy.

Z kolei podczas wystąpień specjalnych pod wspólnym hasłem „Bezpieczeństwo strategiczne, działania w cyberprzestrzeni i zwalczanie cyberprzestępczości” przedstawiono trzy perspektywy bezpieczeństwa. Gen. Mieczysław Bieniek, były zastępca dowódcy strategicznego NATO ds. transformacji, mówił o bezpieczeństwie Polski i Europy po lipcowym szczycie NATO. Płk Jacek Rychlica omówił przeciwdziałanie cyberatakom i ich zwalczanie, natomiast podinsp. Wojciech Lis, przedstawiciel Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości, przedstawił praktyczne możliwości współpracy z terenowymi strukturami CBZC w wykrywaniu sprawców przestępstw w cyberprzestrzeni.

Człowiek pozostaje kluczowym elementem systemu bezpieczeństwa

Praktyczny wymiar ochrony informacji znalazł odzwierciedlenie w panelu „Zanim powiesz, wyślesz, klikniesz – pomyśl. Bezpieczeństwo informacyjne na co dzień”. Dyskusję moderowała Elżbieta Bińczyk, pełnomocnik ds. ochrony informacji niejawnych. Wśród panelistów znaleźli się dr Tamara Rud, dr Anna Nastuła, mjr Alicja Kazusek, była funkcjonariuszka ABW, kpt. Beata Jachymska, była funkcjonariuszka ABW, oraz kpt. Grzegorz Stefan, były funkcjonariusz ABW.

Panel poświęcono codziennym zachowaniom, które mają znaczenie dla bezpieczeństwa informacyjnego. Ostrożność podczas korzystania z narzędzi cyfrowych, właściwe postępowanie z danymi oraz umiejętność rozpoznawania prób manipulacji są ważne zarówno w pracy zawodowej, jak i poza nią. Nawet zaawansowane zabezpieczenia techniczne nie eliminują bowiem ryzyka wynikającego z błędów użytkowników.

Z perspektywy organizacji oznacza to konieczność regularnego doskonalenia kompetencji pracowników, utrwalania dobrych praktyk i budowania odpowiedzialności za bezpieczeństwo na wszystkich szczeblach. Jak podkreślał prezes KSOIN Tadeusz Koczkowski, szkolenia powinny być procesem ciągłym, a nie jednorazowym działaniem podejmowanym wyłącznie w określonych odstępach czasu.

– Powinien być proces szkoleniowy. Nie raz na miesiąc, nie raz na pół roku czy raz na rok. To jest ciągły proces szkolenia i doskonalenia, permanentny, powtarzany. Może nie codziennie, ale bardzo często – mówił Tadeusz Koczkowski.

Spotkanie autorskie z Robertem Michniewiczem

W programie Zjazdu znalazło się również spotkanie autorskie z Robertem Michniewiczem i promocja jego książki „Agent z Dubaju”. Rozmowę moderowała dr Anna Nastuła, prawniczka i ekspertka ds. ochrony danych osobowych.

Robert Michniewicz, były oficer wywiadu i autor książek szpiegowskich, spotkał się z uczestnikami, by przybliżyć swoją twórczość. Po zakończeniu spotkania podpisywał książki, dając uczestnikom okazję do zdobycia osobistej pamiątki z wydarzenia.

Gala Patriotyczna i wyróżnienia dla liderów bezpieczeństwa

VI Zjazd KSOIN zakończył się uroczystą Galą Patriotyczną, podczas której uhonorowano osoby zasłużone dla bezpieczeństwa państwa, ochrony informacji, działalności publicznej i pielęgnowania wartości patriotycznych. Wśród nagrodzonych znaleźli się przedstawiciele środowisk wojskowych, służb, nauki, administracji, mediów oraz sektora prywatnego.

Jednym z najważniejszych momentów uroczystości było wręczenie Wielkiej Komandorii Niepodległości. Wyróżniono nią gen. Mieczysława Bieńka, płk. Ryszarda Jedleckiego, kpt. dr. h.c. Zenona Wojtanisa oraz Elżbietę Bińczyk, wiceprezes KSOIN i pełnomocnik ds. ochrony informacji niejawnych, która została wskazana w scenariuszu jako pierwsza kobieta w Polsce uhonorowana tym wyróżnieniem.

Podczas Gali przyznano również Szable Oficerskie wraz z tytułem Lidera Bezpieczeństwa Informacji Niejawnych. Otrzymali je prof. dr hab. n. med. Paweł Buszman, płk Józef Godawski, dr inż. Tomasz Jacek, Michał Kanownik oraz Wojciech Kniecicki.

Ważnym elementem uroczystości było także wręczenie Tryptyku Patriotycznego, czyli zestawu trzech patriotycznych insygniów honorowych. Pierwszym uhonorowanym został gen. Paweł Pruszyński. Zestaw dwóch patriotycznych insygniów honorowych otrzymali natomiast Witold Bettin, Ziemowit Borowczak, Mariusz Blach, Zbigniew Kłys, prof. Jan Kozak oraz Sylwia Piątkowska.

Kolejną kategorię stanowiły Pierścienie Patrioty i Pierścienie Niepodległości, przyznawane za zasługi dla dobra publicznego, patriotyzmu, obronności i bezpieczeństwa kraju. Wśród osób uhonorowanych w tej części Gali znaleźli się Marek Bolechowski, Dariusz Deptała, Waldemar Fuchs, mjr Alicja Kazusek, płk Zbysław Kucza, Jacek Łęgiewicz oraz ppłk Leszek Wożnicki.

Wręczono również album „Panteon osób uhonorowanych Pierścieniem Stulecia RP i Pierścieniem Patrioty”, upamiętniający osoby wcześniej wyróżnione tymi insygniami. Egzemplarze przekazano m.in. płk. Tomaszowi Borkowskiemu, Beacie Jachymskiej, prof. Arturowi Kozłowskiemu, płk. Dobrosławowi Mące, dr Annie Nastuły, prof. Aleksandrowi Nawratowi, ppłk. Markowi Pawłowskiemu, dr Tamarze Rud, płk. Dariuszowi Siwkowi oraz ppłk. Grzegorzowi Zbirógowi.

Podczas Gali przyznano także Orły Niepodległości. Wśród wyróżnionych znaleźli się przedstawiciele Polskiego Radia Warszawa, Radia Koszalin, GXO Logistics Poland oraz AMW Sinevia. W tej grupie byli m.in. Paweł Miodek, ppłk Leszek Wożnicki, Hanna Wróblewska-Mąka, a także pracownicy wymienionych instytucji i przedsiębiorstw.

Odrębnym elementem uroczystości było przekazanie egzemplarzy książki „Panteon osób uhonorowanych Pierścieniem Stulecia RP i Pierścieniem Patrioty” z osobistymi dedykacjami osobom upamiętnionym na jej kartach. Gest ten stanowił wyraz uznania dla ich zasług, postawy i służby na rzecz wartości budujących siłę oraz tożsamość Rzeczypospolitej Polskiej.

KSOIN: wspólna odpowiedzialność za bezpieczeństwo

VI Zjazd Pracowników Pionów Ochrony Informacji Niejawnych potwierdził, że współczesne bezpieczeństwo wymaga podejścia łączącego wiedzę prawną, kompetencje technologiczne i praktyczne doświadczenie. Cyberzagrożenia, dezinformacja, rozwój sztucznej inteligencji i ryzyko działań sabotażowych sprawiają, że ochrona informacji staje się jednym z istotnych elementów odporności państwa i stabilności organizacji.

Dla KSOIN spotkanie było okazją do wymiany doświadczeń oraz dyskusji nad rozwiązaniami odpowiadającymi na aktualne potrzeby instytucji i przedsiębiorstw. Wnioski z debat wskazują na znaczenie edukacji, współpracy międzysektorowej i systematycznego doskonalenia procedur.

W świecie, w którym informacja stanowi zarówno zasób strategiczny, jak i potencjalny cel ataku, odpowiedzialna ochrona danych i budowanie świadomości zagrożeń pozostają wspólnym zadaniem administracji, biznesu oraz całego środowiska bezpieczeństwa.

Podczas wydarzenia wystąpiły artystki z grupy tanecznej MARAQUJA.

Zobacz galerię zdjęć https://europerspektywy.eu/ksoin-bezpieczenstwo-informacji-bukowina/#